Dörtçelik Çocuk Hastanesi

AMAÇ

Tıbbın kabul gören en eski kural koyucusu Hipokrat'tan bu yana tarih boyunca sağlık alanında hasta hakları hakkında çok çeşitli kurallar kabul görmüş ve uygulanmıştır. Hasta hakları; yaşam hakkı ve sağlık hakkı başta olmak üzere anayasalar ve uluslararası belgelerde tanımını bulan, esas olarak insan haklarının ve değerlerinin sağlık hizmetlerine uygulanmasını ifade etmekte ve dayanağını insan haklarıyla ilgili temel belgelerden almaktadır. Bu konuda artan ihtiyaçlara yönelik her geçen gün değişik bakış açıları, yeni düşünceler ve yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.

Bu doğrultuda Sağlık Bakanlığımız, 1998 yılında yürürlüğe giren Hasta Hakları Yönetmeliğinin uygulanmasını sağlamak üzere ‘Sağlık Tesislerinde Hasta Uygulamalarına İlişkin Yönerge’ hazırlayarak uygulamaya koymuştur.

Bu yönerge ile hastalarımızın; haklarının ihlal edilmediği, her aşamada bilgilendirildiği ve onayının alındığı, mahremiyete uyulduğu, hiçbir ayırım yapılmadan her türlü tıbbi tedaviyi aldığı, hekimini ve kurumu seçebildiği ve değiştirebildiği, kendisine sağlık hizmeti sunan sağlık personelinin kimlik ve unvanını bildiği, sağlık hizmetini güvenli bir ortamda aldığı, inançlarına saygı gösterildiği, güler yüzlü, nazik, şefkatli hizmet alabildiği, hastanede yattığı süre içinde ziyaretçi kabul edebildiği, yanında refakatçi bulundurabildiği bir sağlık hizmeti alması sağlanmıştır.

Sağlık Bakanlığımızın başlatmış olduğu uygulamanın amacı; sağlık tesislerinde yaşanan, hasta hakları ihlalleri ile bunlara bağlı ortaya çıkan sorunların önlenmesi, sağlık hizmetlerinin kalitesinin arttırılması, sağlık hizmetlerinin insan onuruna yakışır biçimde sunulması ile hastaların hak ihlallerinden korunabilmesine ve gerektiğinde hukuki korunma yollarını fiilen kullanabilmesine dair esas ve usulleri belirlemektir.

Hastanemizde kurum veya çalışan odaklı sağlık hizmeti sunumu yaklaşımından “hasta” odaklı hizmet sunumu yaklaşımına geçilmesi sürecinde bünyesinde “ Hasta Hakları Birimi ve Hasta Hakları Kurulu” oluşturulmuştur. 

 Hasta hakları uygulamalarına ilişkin hastanemize yapılacak şikayetleri almak, değerlendirmek ve çözüm önerileri üretmek üzere “Hasta Hakları Birimi“ oluşturulmuş, bu uygulamaya paralel olarak hastanemizde hasta hakları ihlallerine ilişkin kendisine ulaşan başvuruları inceleyip, değerlendirip, sonuçlandırarak, tüm bu uygulamaları geliştirmek için hastanemiz başhekimine önerilerde bulunacak “Hasta Hakları Kurulu“ görevine başlamıştır.

Hastaların; haklarını kullanmayı kolaylaştıracak bilgiye, dokümana ve tavsiyelere kolaylıkla ulaşmasını sağlayacak tedbirler başhekimliğimizce alınmış olup, hastanemizde hasta haklarına ilişkin uygulamaları duyurmak üzere hastalar tarafından kolaylıkla görülebilen yerlerde, yatan hasta katlarında panolar oluşturulmuştur. Gerek refakat ve gerek ziyaretlerinizde başta güvenlik görevlilerimiz olmak üzere tüm personelimiz sizlere güler yüz ve hoşgörüyle yardımcı olacaklardır, lütfen yetkililerden size yardımcı olmalarını isteyiniz. 

 T.C.Sağlık Bakanlığı tarafından Bursa Çekirge Çocuk Hastanesi bünyesinde uygulamaya geçen Hasta Haklarının kuruluş amacı öncelikle kaliteli bir sağlık sektörünün oluşturulması ve haklarının ihlal edilmediği, hekimini ve kurumunu seçebildiği, değiştirebildiği, sağlık hizmetini güvenli bir ortamda güler yüzlü, nazik ve şefkatli bir hizmetle alabildiği, mahremiyete uyulduğu, hiçbir ayrım yapılmadan hastanemizde her türlü tıbbi tedavi ve her konuda bilgilendirildiği, onayının alındığı ve kendisine sağlık hizmeti veren tüm personelin kimliklerini bilme hakkına sahip olduğu, inançlarına saygı gösterildiği bir sağlık hizmetine ulaşmak için faaliyet göstermektedir. Bu uygulamayla hasta hak ihlalinin ve bunlara bağlı olarak çıkan problemlerin engellenmesi ve gerektiğinde hukuki korunma yollarının fiilen kullanabilmesine dair esas ve usulleri belirtmektedir.

 Hastanemizin kurum veya şahıs odaklı değil de hasta odaklı hizmet sunumu yaklaşımını hedef almaktadır. Hastanemizdeki bu uygulamayla hak ihlaline uğrayan ve uğraması muhtemel olan tüm hastalar ve yakınları, başta psikiyatri hastaları ve özürlüler olmak üzere tüm hastalar korunmuş olup, sağlık hizmetlerinden beklentileri karşılanacak ve kendilerini değerli hissetmeleri sağlanacaktır. Sağlık hizmetlerinin iç ve dış hasta memnuniyetine uygun formatta insan onuruna yakışır bir biçimde sunulması hasta ve hasta yakınları ile sağlık personelinin eğitilmesi yönünde bir çalışma olarak uygulanmaktadır.

HASTA HAKLARI KURULU

Hasta Hakları Uygulama Yönergesi” çerçevesinde oluşturulan Hasta Hakları Kurulu, hastalardan gelen şikâyet ve sorunları incelemekte, önerileri değerlendirmekte, hastalarımızın hizmetten daha etkin yararlanabilmesi ve hastane çalışanlarının daha iyi hizmet verebilmesi için, hastanemiz idaresi ve Sağlık Bakanlığına sunulmak üzere görüş ve öneriler hazırlayarak hizmetlerin daha üst seviyeye çıkartılması için çalışmaktadır.

• Başkan Başhekim Yardımcısı Uzm.Dr.Gülder ÖZKAN
  Hasta Hakları Birim Sorumlusu Psi. Danş. Nurunnisa KARASARAÇOĞLU
  Sendika Temsilcisi Ercüment DELİBAŞIOĞLU
  İl Genel Meclis Üyeleri arasından Vali tarafından seçilen üye olarak Bursa İl Genel Meclis Üyesi Murat MURATOĞLU
  Sivil Toplum Örgütü Üyesi Av. Emine KOCABEY
  Valiliğin belirlediği vatandaş olarak Av. Kamil DEMİR

 Ayrıca kurulda görüşülecek konu ve dosyaya göre, hakkında başvuruda bulunulan personelin birim sorumlusu ve başvuru yapan hasta yakınının yasal temsilcisi de Kurula katılmaktadır. 

 Hasta Hakları Birimine şikâyet ve öneriler doğrudan birime yapılabildiği gibi, Sağlık Bakanlığı web sitesi aracılığı ile internet ortamından da yapılabilmektedir. Hasta hakları başvuruları ve Kurul kararları internet ortamından başvuru sahibi ve yetkililer tarafından takip edilebilmektedir.

TEMEL HASTA HAKLARI

Resmi Gazete, Tarih: 01.08.1998; Sayı:23420

Yönetmeliğin Hasta Haklarına ilişkin maddeleri alınmıştır.

Adalet ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma

Madde 6- Hasta,adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlıklı yaşamanın teşvik edilmesine yönelik faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere, sağlık hizmetlerinden ihtiyaçlarına uygun olarak faydalanma hakkına sahiptir. Bu hak, sağlık hizmeti veren bütün kurum ve kuruluşlar ile sağlık hizmetinde görev alan personelin adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun hizmet verme yükümlülüklerini de içerir. Bilgi İsteme  

Madde 7- Hasta, sağlık hizmetlerinden nasıl faydalanabileceği konusunda bilgi isteyebilir. Bu hak, hangi sağlık kuruluşundan hangi şartlara göre faydalanılabileceğini, sağlık kurum ve kuruluşları tarafından verilen her türlü hizmet ve imkanın neler olduğunu ve müracaat edilen kuruluşta verilen sağlık hizmetlerinden faydalanma usulüne öğrenme haklarını da kapsar. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme

Madde 8- Hasta; tabi olduğu mevzuatın öngördüğü usül ve şartlara uyulmak kaydı ile sağlık kurum ve kuruluşunu seçme ve seçtiği sağlık kuruluşunda verilen sağlık hizmetinden faydalanma hakkına sahiptir. Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme Madde 9- Hastaya talebi halinde, kendisine sağlık hizmeti verecek veya vermekte olan tabiplerin ve diğer personelin kimlikleri, görev ve unvanları hakkında bilgi verilir. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme

Madde 10- Sağlık kuruluşunun hizmet verme imkânlarının yetersiz veya sınırlı olması sebebiyle sağlık hizmeti talebi zamanında karşılanamayan hallerde, hastanın, öncelik hakkının tıbbi kriterlere dayalı ve objektif olarak belirlenmesini istemek hakkı vardır. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım

Madde 11- Hasta, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahiptir. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı

Madde 12- Teşhis, tedavi veya korunma maksadı olmaksızın, ölüme veya hayati tehlikeye yol açabilecek veya vücut bütünlüğünü ihlal edebilecek veya akli veya bedeni mukavemeti azaltabilecek hiçbir şey yapılamaz ve talep de Tıbbi Özen Gösterilmesi

Madde 14- Personel, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni gösterir. Hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi, ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur. Genel Olarak Bilgi İsteme

Madde 15- Hasta; sağlık durumunu, kendisine uygulanacak tıbbi işlemleri, bunların faydaları ve muhtemel sakıncaları, alternatif tıbbi müdahale usulleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçları ve hastalığın seyri ve neticeleri konusunda sözlü veya yazılı olarak bilgi istemek hakkına sahiptir. Kayıtları İnceleme

Madde 16- Hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları, doğrudan veya vekili veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir ve bir suretini alabilir. Bu kayıtlar, sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir.   Kayıtların Düzeltilmesini İsteme  

Madde 17- Hasta; sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz ve hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesini ve nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna uygun hale getirilmesini isteyebilir. Bilgi Vermenin Usulü

Madde 18- Bilgi, gerektiğinde tercüman kullanılarak, hastanın anlayabileceği şekilde, tıbbi terimler mümkün olduğunca kullanılmadan, tereddüt ve şüpheye yer verilmeden ve hastanın ruhi durumuna uygun ve nazik bir ifade ile verilir. Mahremiyete Saygı Gösterilmesi

Madde 21- Hastanın, mahremiyetine saygı gösterilmesi esastır. Hasta mahremiyetinin korunmasını açıkça talep de edebilir. Her türlü tıbbi müdahale, hastanın mahremiyetine saygı gösterilmek suretiyle icra edilir. Rıza Olmaksızın Tıbbi Ameliyeye Tabi Tutulmama

Madde 22- Kanunda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, kimse, rızası olmaksızın ve verdiği rızaya uygun olmayan bir şekilde tıbbi ameliyeye tabi tutulamaz. Bilgilerin Gizli Tutulması

Madde 23- Sağlık hizmetinin verilmesi sebebiyle edinilen bilgiler, kanun ile müsaade edilen haller dışında, hiçbir şekilde açıklanamaz. Hastanın Rızası ve İzin

Madde 24- Tıbbi müdahalelerde hastanın rızası gerekir. Hasta küçük veya mahcur ise velisinden veya vasisinden izin alınır. Hastanın, velisinin veya vasisinin olmadığı veya hazır bulunamadığı veya hastanın ifade gücünün olmadığı hallerde, bu şart aranmaz. Tedaviyi Reddetme ve Durdurma

Madde 25- Kanunen zorunlu olan haller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere; hasta kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmek veya durdurulmasını istemek hakkına sahiptir. Bu halde, tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine veyahut yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir. Bu hakkın kullanılması, hastanın sağlık kuruluşuna tekrar müracaatında hasta aleyhine kullanılamaz. Küçüğün veya Mahcurun Tıbbi Müdahaleye İştiraki

Madde 26- Kanuni temsilcinin muvafakatinin gerektiği ve yeterli olduğu hallerde dahi, mümkün olduğu ölçüde küçük veya mahcur olan hastanın dinlenmesi suretiyle tıbbi müdahaleye iştiraki sağlanır. Tıbbi Araştırmalarda Rıza

Madde 32- Hiç kimse; Bakanlığın izni ve kendi rızası bulunmaksızın, tecrübe, araştırma veya eğitim amaçlı hiçbir tıbbi müdahale konusu yapılamaz. İlaç ve Terkiplerin Araştırma Amacıyla Kullanımı

Madde 36- Özel mevzuatına göre izin veya ruhsat alınmış olsa dahi, sırf tıbbi araştırma amacı ile hasta üzerinde kendi rızası ve Bakanlığın izni bulunmaksızın hiçbir ilaç ve terkip kullanılamaz. Güvenliğin Sağlanması

Madde 37- Herkesin, sağlık kurum ve kuruluşlarında güvenlik içinde olmayı bekleme ve bunu istemek hakları vardır. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Faydalanma

Madde 38- Sağlık kurum ve kuruluşlarının imkânları ölçüsünde hastalara dini vecibelerini serbestçe yerine getirebilmeleri için gereken tedbirler alınır. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi ve Ziyaret

Madde 39- Hasta, kişilik değerlerine uygun bir şekilde ve ortamda sağlık hizmetlerinden faydalanma hakkına sahiptir. Refakatçi Bulundurma  

Madde 40- Muayene ve tedavi sırasında hastaya yardımcı olmak üzere; mevzuatın ve kurum imkânlarının elverdiği ve hastanın sağlık durumunun gerektirdiği ölçüde, tedaviden sorumlu olan tabibin uygun görmesine bağlı olarak, refakatçi bulundurulması istenebilir Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı

Madde 42- Hastanın ve hasta ile ilgili bulunanların, hasta haklarının ihlali halinde, mevzuat çerçevesinde her türlü müracaat, şikâyet ve dava hakları vardır.

 GENEL HASTA SORUMLULUKLARI

• Genel Sorumluluklar
  • Kişiler kendi sağlığına dikkat etmek için elinden geleni yapmalı ve sağlıklı bir yaşam için verilen tavsiyelere uymalıdır.
  • Kişi uygunsa kan verebilir ya da organ bağışında bulunabilir.
  • Basit durumlarda kişiler kendi bakımlarını yapmalıdır.
• Sosyal Güvenlik Durumu
  • Hasta; sağlık, sosyal güvenlik ve kişisel bilgilerindeki değişiklikleri zamanında bildirmek durumundadır.
  • Hasta; sağlık karnesinin (Bağ-Kur, Yeşil Kart gibi) vizesini zamanında yaptırmak zorundadır.
• Sağlık Çalışanlarını Bilgilendirme
  • Hasta; yakınmalarını, daha önce geçirdiği hastalıkları, yatarak herhangi bir tedavi görüp görmediğini, eğer varsa halen kullandığı ilaçları ve tüm sağlığıyla ilgili bilgileri tam, eksiksiz vermelidir.
• Hastane Kurallarına Uyma
  • Hasta; başvurduğu sağlık kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
  • Hasta sağlık Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine uymalıdır.
  • Hastanın; tedavi, bakım ve rehabilitasyon sürecince sağlık çalışanları ile işbirliği içinde olması beklenir.
  • Hasta; randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uyması ve değişiklikleri ilgili yere bildirmesi gerekir.
  • Hasta; hastane personelinin, diğer hastaların ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
  • Hasta; hastane malzemelerine verdiği zararları karşılamak zorundadır.
• Tedavisi İle İlgili Önerilere Uyma
  • Hasta; tedavisi ve ilaçlarla ilgili tavsiyeleri dikkatle dinlemeli ve anlayamadığı yerleri sormalıdır.
  • Hastanın; tedavisiyle ilgili önerilere uyum sağlayamama durumu söz konusu ise bunu sağlık çalışanına bildirmesi gerekir.
  • Hasta sağlık bakım ve taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmesi gerekir.
• Hasta; uygulanacak tedaviyi reddetmesi veya önerilere uymamasından dolayı doğacak sonuçlardan kendisi sorumludur.

ULUSLARARASI BİLDİRGEDE ÇOCUK HAKLARI

European Association for children in Hospital'in 1988 Mayısında Leiden (Hollanda)'da gerçekleşen birinci konferansında ilan edilmiş, 2001 yılında Brüksel'deki 7. Konferansında düzenlenmiştir.

• Çocuklar, ancak gereksinim duydukları tıbbi tedavi, evlerinde ya da gündüz kliniklerinde yapılamadığında hastaneye alınmalıdır.
• Hastanede yatan çocuklar ebeveynlerini ya da diğer yakınlarını her zaman yanlarında bulundurma hakkına sahiptir.
  • Çocuk hastaneye yatırılırken, ebeveynine çocuğuyla birlikte kalabileceği bildirilmeli, çocuğun yanında kalabilmeleri için yardım edilmeli ve cesaretlendirilmelidir.
  • Ebeveyn bunun için ek ücret ödememeli, maaş kesintisine uğratılmamalıdır.
  • Ebeveyn çocuğun bakımına katılabilmek için "temel bakım" ve "klinik rutini" hakkında bilgilendirilmeli ve aktif katılım için teşvik edilmelidir.
• Tıpkı ebeveynleri gibi çocuklar da, yaşları ve kavrayışları paralelinde bilgilendirilme hakkına sahiptir.
  • Bedensel ve ruhsal sıkıntılaırnı giderecek her türlü yöntem uygulanmalıdır.
• Çocuklar ve ebeveynleri, sağlık durumlarını ilgilendiren her karar katılma hakkına sahiptir.
• Her çocuk, gereksiz tıbbi tedavi ve muayenelerden korunma hakkına sahiptir.
• Çocuklar, gelişimleri gereği aynı gereksinimlere sahip diğer çocuklarla birlikte bakılma hakkına sahiptir.
  • Çocuklar erişkin ünitelerine yatırılmamalıdır.
  • Ziyaretçileri için yaş sınırlandırılması getirilmemelidir.
  • Çocuklar, yaşlarına ve durumlarına uygun, oynamak, dinlenmek ve eğitim almak için kapsamlı olanakları olan bir çevrede bulunma hakkına sahiptir. Çevre, çocukların gereksinimlerine uyan bir şekilde düzenlenmeli ve uygun personele sahip olmalıdır.
• Çocuklar, eğitimleri ve empati yetenekleri çocukların bedensel, ruhsal ve gelişimsel gereksinimlerine, ailelerinin gereksinimlerine yanıt verebilecek görevliler tarafından bakım görme hakkına sahiptir.
  • Hasta çocuğa kesintisiz bakım, olabildiğince küçük bir ekip tarafından verilmelidir.
  • Çocuklara duygu ve anlayışla yaklaşılmalı, mahremiyetlerine her zaman saygı gösterilmelidir.