Çocuk bir
kitaba aşinalık kazandıkça, öyküyü anımsamaya başlayacak ve
özellikle de pek çok kez tekrarlanan söz ve cümleciklerde
anne-babaya katılacaktır. Çocuk, bir şiirin bir sonraki uyaklı
dizesinin tahmin etmenin veya bir öykünün çok iyi bilinen bir
cümlesini tamamlamanın sağladığı tahmin duygusundan çok büyük
zevk alır. Bu yüzden bunu yapabilmesi için elverişli bir ortam
oluşturmak yararlı olacaktır. Bunun için neler yapılabilir: Birlikte
Okuma: Anne-Baba ile birlikte okuma, çocuğu okumaya
katılmaya özendirir; onun, okuma deneyiminde önemli bir rol
üstlenmesini kolaylaştırır.
Kitaplar Hakkında Konuşma:
Öykü ve resimler hakkında konuşmak, çocuğun okumaktan aldığı
zevke ve kavrayış gücüne pek çok katkıda bulunur. Çocuğunuz
sorular sorar veya bildiği sözcükleri göstererek ya da
resimlerden söz ederek okumanızı bölerse, bu onun ilgi duyduğuna
ve o konuda fazla şey öğrenmek istediğine işaret eder.’ Neden
böyle olduğunu ben de merak ediyorum’ ‘Acaba ne olacak?’
gibi sözlerle kitaptan söz etmesine yardımcı olabilirsiniz. Bu
açıdan bakıldığında, 3–4 yaşlarındaki çocuk için kitap,
yetişkinle arasında kurulan bir sohbet aracıdır. Çocuklar,
birlikte okuduğunuz kitaplarla çoğunlukla kendi deneyimlerini
anımsayacaklardır.Bir öykü, pek çok başka deneyimi ya da anıyı
çağrıştırabilir.Kitaplar hakkında konuşmak, çocukların
okudukları öykülerle bütünleşmelerini ve kendilerini gerçek
birer okur gibi hissetmelerini en etkili yollarından biridir. Bu
yolla bir yandan çocuğun kelime dağarcığı zenginleşirken, bir
yandan da ona, bazı zihinsel kavramları anlama fırsatı verilmiş
olur.
Yeniden Okuma: Çocuklar,
çok iyi bildikleri kitapları okumaktan çok zevk alır ve bu
şekilde bir hayli güven kazanırlar. Yeniden okuma, kitapların ve
öykülerin nasıl işlediğini görmelerine yardımcı olur. Çok
sevdikleri kitapları yeniden okumayı sürdürmeniz oldukça
önemlidir. Okumayı öğrenmeye ve sayfa üzerindeki sözcükler
hakkında giderek daha fazla şey öğrenmeye başladıklarında, aşina
oldukları bir kitaba ilişkin bilgilere onlara yardımcı
olacaktır. Onları, bildikleri kitaplarda yer alan sözcüklere ve
harflere daha dikkatli bakmaya özendirebilirsiniz.
Okunan Kitaplarla Yeniden Buluşma:
Çocuklar okula başlayıp kendi kendilerine okuyabilir olduktan
sonra bile, iyi bildikleri bir kitabı oldukça sık oranda okumayı
hala isteyebilirler. Bu, okuma açısından yerlerinde saydıkları
anlamına gelmez. İlerleme, gelişme her zaman bir sonraki kitaba
geçme olarak düşünülmemelidir. Çok deneyimli çocuklar bile bir
kitabı yeniden okumaktan zevk alırlar. Küçük yaştaki çocuklar,
bir kitabı birkaç kez dinleyerek bir öyküyü kendi sözcükleri ile
anlatabilecek duruma gelebilirler. Zaman zaman kitabın dilini
kullanarak öyküyü canlandırmaktan da zevk alabilirler. Tüm
bunlar, onların dil ve sosyal gelişiminin, hayal gücünün ve
empati oluşumunun gelişmesine ve desteklenmesine neden olur.
ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMCİSİ
NEŞE DOĞANÇELİK